افزایش سه برابری تولید محصولات کشاورزی ایران؟!

 م.م (آینده) 

 ayandeh.3000@yahoo.com             

محمود احمدي‌نژاد روز يكشنبه( 23/8/1389) در همايش سراسري مديران جهاد كشاورزي از مدیران و فعالان عرصه کشاورزی خواست که ظرف چهار سال آینده ، تولیدات کشاورزی کشور را از مرز 300 میلیون تن در سال بگذرانند . وی گفت:» اين مطالبه كار فوق‌العاده‌اي نيست، بلكه مستلزم اين است كه به روستاها برويم و وزارت كشاورزي و دفتر كار مديران اين وزارتخانه در وسط مزرعه برپا شود… اگر مصرف آب در هشت ميليون هكتار زمين زير كشت به شيوه آبي به يك‌سوم كاهش يابد، 16 ميليون هكتار ديگر را نيز مي‌توان با منابع آبي موجود آبياري كرد ، اين به معناي افزايش سه‌برابري ميزان توليد محصولات كشاورزي است….»1

در باره دروغ پردازی و یاوه گویی احمدی نژاد در همایش یاد شده که بخشی از آن در بالا نقل گردید ، ذکر نکاتی را ضروری می دانم:

1– در باره آمار تولید باید بگویم : آن چه به عنوان مقدار تولید محصولات کشاورزی توسط رژیم جمهوری اسلامی عنوان می شود ، معتبر نیست و فراتر از واقعیت های موجود است . آمار در حکومت فاسد مزبور مقوله ای سیاسی تلقی می شود و آمار های بخش کشاورزی نیز از این امر جدا نیست .

2 – با تاملی در گزارشات در می یابیم که افزایش تولید محصولات کشاورزی ، اغلب بر اثر افزایش سطح کشت به دست آمده و نه افزایش عملکرد ( میزان تولید در واحد سطح) . و افزایش عملکردها معمولاً چندان قابل اعتنا نیست . اشاره احمدی نژاد به قابل کشت بودن 36 میلیون هکتار زمین نیز ، نشان از دیدگاه افزایش سطح کشت برای دستیابی به افزایش تولید دارد . در عین حال ، در موارد بسیاری ، حتی افزایش سطح کشت یک محصول ، با کاهش سطح کشت محصول دیگری همراه بوده است . که این امر تحت تاثیر عواملی چون تشویق و حمایت دولت از یک کشت خاص (مانند دانه های روغنی) و نیز نرخ فروش محصول، قرار داشته است .در نتیجه کشاورزان از کشت برخی محصولات کاسته و روی به کشت محصولی نموده اند که بازده اقتصادی بیشتری داشته است .صد البته این شرایط نیز همیشگی نبوده و نیست . نکته دیگر افزایش سطح کشت به روش غیرعلمی و نامناسب است . از جمله برخی زمین هایی که نباید کشت شوند ( مانند زمین های با شیب تند ) به زیر کشت رفته اند که خود عوارض متعددی به همراه داشته و دارد.

3 – برای افزایش تولید عوامل مهمی تاثیر گذارند که می توان آن ها را در 3 دسته کلی منابع انسانی ، منابع مالی و امکانات و تجهیزات مورد نیاز ؛ جای داد .

– کمیت و کیفیت منابع انسانی موجود ، برای ایجاد تحول در بخش ، مناسب نیست . در یک سو دستگاه های دولتی ذیربط با کمبود پژوهشگر ، کارشناس و تکنیسین کارآمد روبه رو هستند و اغلب پرسنل موجود نیز با دریافت حقوق و مزایای ناچیز و تحمل فشارهای مختلف ، از شرایط ناراضی اند که طبعاً بر کیفـیت کار آن ها تاثیر منفی می گذارد . علاوه بر آن ، آموزش ضمن خدمت که امر لازمی برای تقویت علمی و به روز کردن دانسته های پرسنل است ، بسیار ضعیف گردیده و دوره های آموزشی نه از نظر کمیت و نه از لحاظ کیفیت ، پاسخگوی نیازها نیستند . در سوی دیگر ، بهره برداران بخش کشاورزی قرار دارند که جمعیتی در حدود چهار میلیون و پانصد هزار نفر را تشکیل می دهند . متاسفانه دانش بخش عمده این جمعیت در سطحی پایین و میانگین سنی آن ها در سطح بالایی قرار دارد که این امر مانعی در راه ترویج دانش کشاورزی و انتقال یافته ها به آن ها می باشد .

– منابع مالی عامل مهم دیگری است که برای تحول در بخش کشاورزی مورد نیازمی باشد. به دلیل عملکرد نادرست رژیم در وضع و اجرای قوانین نامناسب ، ضمن گریز سرمایه های بخش خصوصی ، سرمایه گذاری های جدید پاسخگوی نیازها نیست . حکومت نیز حمایت لازم را به عمل نمی آورد . هم اکنون طرح های زیادی به علت عدم تامین اعتبار ، اجرایی نشده و انجام آن ها به تعویق افتاده و می افتد .از جمله » برقی کردن چاه های آب» را می توان مثال آورد . ضمن آن که منابع دولتی به طور غیر عادلانه توزیع گردیده و می گردد .

– امکانات و تجهیزات مورد نیاز سومین عامل مهم برای افزایش تولیدات کشاورزی است . بخش کشاورزی به علت سیاست های غلط حکومت و عدم اختصاص منابع مالی لازم ، از تجهیزات و تکنولوژی به روز برخوردار نیست و برای انجام فعالیت های فعلی نیز با مسایل و مشکلات متعددی دست و پنجه نرم می کند که فرسودگی ماشین آلات مورد استفاده از آن جمله است . به عنوان مثال از تعداد 361833 دستگاه تراکتور موجود در کشور ، تعداد 227850 دستگاه ( یعنی در حدود 63 درصد )آن ها فرسوده اند2 و ضمن برخوردار نبودن از کارآیی لازم ، مصرف سوخت و هزینه نگهداری بالایی دارند. صنایع تبدیلی نیز همین طور ، که به طور مثال ، بیشتر از 90 درصد از تعداد 3638 واحد شالی کوبی کشور دارای ماشین آلات فرسوده و غیر استاندارد است .3 

در مورد تامین آب مورد نیاز و استفاده بهینه از منابع موجود باید گفت که این امر نیازمند دارا بودن دانش و تکنولوژی ، نیروی انسانی و منابع مالی عظیمی است .به فرض هم که حکومت چنین اراده ای و برنامه ای داشته و موفق به اجرای آن گردد ( البته مرور سوابق نشان می دهد حکومت جمهوری اسلامی در اندیشه  اجرای چنین امری نبوده و نیست) ، چنان چه مصرف آب در کشت های آبی به یک سوم کاهش یابد ، این امر دلیل نمی شود که حتماً میزان تولید محصولات کشاورزی کشور به 3 برابر افزایش یابد . زیرا علاوه بر آب ، عوامل دیگری نیزدر تولید دخالت دارند .

متاسفانه بحران آب سال هااست که در کشور وجود دارد ، به طوری که خشکی و خشکسالی های متوالی ، برخی مناطق را، از جمله دراستان های جنوب شرقی ، خالی از سکنه نموده است . در سالیان اخیر بحران بی آبی و کم آبی حتی در استان های شمالی نیز وجود داشته است . به طور مثال ، در چند ساله اخیر ، هر ساله بخشی از شالیزارها در استان مازندران به دلیل عدم تامین آب مورد نیاز خشک شده و از بین رفته است .

در مجموع ، گفته های احمدی نژاد در خصوص افزایش سه برابری تولید محصولات کشاورزی ، ادعایی بی اساس است . اگر برای مسایل موجود بخش چاره اندیشی نشود ، با مشکلات فعلی و در راه ، چنان چه بخش کشاورزی بتواند سطح تولید واقعی فعلی را نیز حفظ کند ، کار بزرگی انجام شده است .افزایش سه برابری تولیدات البته جای خود دارد .

15 نوامبر 2010 – 24 آبان 1389          

—————————————————–

1- http://www.irna.com/NewsShow.aspx?NID=30073400      

2 – وزارت جهاد کشاورزی . معاونت امور برنامه ریزی ، اقتصادی و بین المللی. دفتر آمار و فن آوری اطلاعات:»آمار نامه کشاورزی سال 1387″ (جلد دوم). تهران:1388.

 3-     http://iana.ir/detailed_news.aspx?news_id=18637

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: